Det gamle Egypt // مصرباستان
مصر باستان و رود نیل
بخش بزرگی از سرزمین مصر باستان را صحرا تشکیل میداد.
زندگی برای انسانها در آنجا بدون رودخانه نیل امکان پذیر نبود. رود نیل طولانیترین رودخانه جهان است و از چندین کشور میگذرد. پهنترین بخش آن از مصر گذشته و به مدیترانه میریزد.
این رودخانه همانند بینالنهرین برای کشاورزی و بقا اهمیت داشت. در مصر در زمانهای معینی از سال سیلاب رخ میداد. هر سال از ژوئیه تا اکتبر زمان سیل بود. از آنجا که مصریها میدانستند چه زمانی سیل میآید، میتوانستند با ساختن باروهای اضافی در اطراف شهرها و مزارع و هدایت آب آمادگی داشته باشند. سیلاب به بزرگی سیلابهای بینالنهرین نبود.
بخش زیادی از مردم مصر کشاورز بودند. آنها مواد غذایی میکاشتند، دام داشتند، به شکار و ماهیگیری میپرداختند. برخی نیز صنعتگر بودند، مانند سنگتراشان، نانوایان، قایقسازان و آهنگران.
در مزارع، کشاورزان کتان میکاشتند، که زنان از آن پارچه میبافتند. در امتداد ساحل رودخانه، خانواده ها نوع خاصی از نی را جمع میکردند که پاپیروس نامیده میشد. از این نی، آنها دمپایی یا صندل، قایق و کاغذ درست میکردند. کلمه کاغذ (papir) از این نی مشتق شده است.
مصریان نظام نوشتاریای ایجاد کردند که به نام هیروگلیف شناخته میشود. در حالی که مردم بینالنهرین بر لوحهای سفالی مینوشتند، مصریان بر پاپیروس مینوشتند.
فرعون
در مصر، پادشاه قدرتمند بود. او در خانهای بزرگ و زیبا، در کاخی زندگی میکرد و وظیفه اصلی او حفظ آرامش و نظم در میان مردم بود. مصریان معتقد بودند که او پسر خداست و از این رو جرأت نمیکردند نام او را به زبان بیاورند. آنها او را «فرعون» مینامیدند که به معنای «خانه بزرگ» است. مقام فرعون از پدر به پسر به ارث میرسید. شهروندان باید به فرعون مالیات میپرداختند. آنها مالیات را با پول پرداخت نمیکردند، همانطور که امروزه انجام میدهیم، بلکه فرعون از هر آنچه در کشور کشت یا ساخته میشد، سهمی دریافت میکرد. فرعون دستور ساخت سدها، کانالهای آبیاری و معابد را میداد و مردم باید در این کارها همکاری میکردند.
اهرام
مصر به خاطر اهرام بزرگ که مقبره برخی از پادشاهان این سرزمین بودند، در جهان مشهور است. مصریان به زندگی پس از مرگ باور داشتند، بنابراین مهم بود که پادشاهان بهخوبی دفن شوند. آنها مقدار زیادی طلا، غذا، لباس و سلاح همراه مردگان قرار میدادند تا در زندگی پس از مرگ از آنها استفاده کنند. برای حفظ بدن مرده، اجساد را در نوارهای پارچهای میپیچیدند و مومیایی میکردند.
نخست مردگان را به روش خاصی شستشو داده و سپس مغز و احشاء و امعاء را به جز قلب بیرون آورده و در شیشه های جداگانهای قرار میدادند. بدن با پمادها و روغنهای مختلف چرب میشد. سپس تمام بدن با نوارهای بانداژ پیچیده میشد. در پایان، این مومیایی را در تابوتی مخصوص که بیرون آن با عکس شخص مرده مزین میگردید، قرار میدادند.
چندین فرعون و برخی از مردان بسیار ثروتمند در اهرام خود به خاک سپرده شدهاند. تقریباً پنجاه هرم در مصر ساخته شده است. بزرگترین آن، هرم کئوپس (Keops) نام دارد و به نام پادشاهی که در آن دفن شده است، نامگذاری شده است؛ پادشاه کئوپس حدوداً از سال ۲۵۸۹ تا ۲۵۶۶ قبل از میلاد سلطنت میکرد. این هرم در صحرای جیزه، منطقهای درست بیرون از پایتخت فعلی مصر، یعنی قاهره، واقع شده است. همچنین در دره پادشاهان، که در نزدیکی شهر لوکسور (Luxor) قرار دارد، مقبرهها و اجساد مومیایی پادشاهان کشف شدهاند.
آیا میدانید؟
- ۹۶٪ از مصر را صحرا تشکیل میدهد.
- طول رود نیل ۶۵۰۰ کیلومتر است.
- اهرام مصر یکی از هفت عجایب جهان به شمار میآید! (آیا میتوانید شش عجایب دیگر را پیدا کنید؟)
- ارتفاع هرم کئوپس ۱۳۷ متر است و از دو و نیم میلیون تخته سنگ ساخته شده است.
- نوک هرم از طلا ساخته شده بود.
- اهرام مشهور دیگری نیز در مکزیک و پرو وجود دارند.
- بسیاری از دزدان در طول تاریخ گنجینههای اهرام را دزدیدهاند.
