Jødedommen//یهودیت

Denne teksten finnes på flere språk. Tanken er at teksten skal være et supplement til andre læremidler og andre aktiviteter i opplæringen. Det er altså ikke meningen at disse ressursene skal stå alene, men at de kan brukes i innledning til arbeid med temaet.

Teksten kan, for eksempel, brukes sammen med tospråklig lærer for å aktivere elevenes kunnskaper om temaet, og å bidra til at eleven lærer fagspråk.

یهودیت تقریبأ ۴۰۰۰ سال پیش در خاورمیانه پدید آمد. کلمه یهودی به شخصی گفته می‌شود که از نظر مذهبی، فرهنگی یا قومی به قوم یهود تعلق دارد.

در جهان تقریباً ۱۵ میلیون یهودی وجود دارد. اکثر آنها در اسرائیل یا ایالات متحده آمریکا زندگی می‌کنند. مانند مسیحیت و اسلام، اعتقاد به خدای یگانه دارند. یهودیت قدیمی‌ترین دین در میان این سه دین توحیدی به حساب می رود. 

یهودیت شاخه‌ ها یا بخش های مختلفی دارد که دین را به طور متفاوتی تفسیر و اجرا می‌کنند. نمونه‌های از شاخه‌های یهودیت یهودیت ارتدکس، یهودیت محافظه‌کار و یهودیت اصلاح‌ طلب است.

ایمان و عقیده

 یهودیان به خدای یگانه ایمان دارند. خداوند جهان را آفریده و از طریق قوانین خود مردم را هدایت می‌کند. یهودیت با پیمان بین خداوند(ج) و ابراهیم(ع)آغاز شد، که در آن خداوند(ج) با ابراهیم(ع) پیمان ویژه‌ای بست. خداوند(ج) وعده داد که ابراهیم(ع) پدر ملتی بزرگ خواهد شد و قوم ابراهیم(ع) سرزمین کنعان را دریافت خواهند کرد. در عوض، ابراهیم(ع) و فرزندانش باید از خدا(ج) پیروی می‌کردند و طبق قوانین او زندگی می‌کردند.

.

ارزش‌های مهم در یهودیت عبارتند از نیکوکاری، بخشش و عدالت است. این عقیده بر بسیاری از جنبه‌های زندگی روزمره تأثیر می‌گذارد. قوانین و آداب و رسوم مفصلی در رابطه با غذا، لباس، نماز و عبادت وجود دارد. یهودیان با پیروی از این قوانین می‌خواهند رابطه نزدیکی با خداوند(ج) برقرار کنند. 

En mann og en gutt kledd i jødisk ortodokse klær
زائران ارتدکس در حال برگزاری مراسم مذهبی در کنیسه هستند

افراد مقدس

در یهودیت، ابراهیم(ع) و پسرانش، اسحاق و یعقوب، افراد مقدسی محسوب می‌شوند. آنها به عنوان اجداد قوم یهود دیده می‌شوند و در عهد با خدا(ج) نقش مرکزی دارند.

موسی (ع) بزرگترین پیامبر محسوب می‌شود. او ده پیام یا فرمان را از خداوند(ج) در کوه سینا دریافت کرد. او به قوم یهود کمک نمود تا از بند بردگی رهایی یابند.

یهودیت هیچ قدیسی ندارد، اما افراد مقدسی دارند. اینها الگو یا مثال ایمان، رهبری و اطاعت از خداوند(ج) هستند.

Moses går foran mange mennesker
موسی(ع) قوم یهود را کمک می نماید تا از بردگی نجات یابند.

کتاب‌های مقدس 

تَنَخ کتابی مقدس است که اساس ایمان و سنت یهودی ها  را تشکیل می‌دهد. تَنَخ هم یک راهنمای تاریخی و هم یک راهنمای معنوی است که قوانین خدا(ج) و تاریخ اسرائیل را منتقل می‌کند. تَنَخ از سه بخش تشکیل شده است. مهمترین بخش آن تورات است. تورات شامل پنج کتاب موسی(ع) با قوانین، دستورالعمل‌های اخلاقی و روایت‌های تاریخی است.

تلمود متنی است که تنخ را تفسیر می‌کند. تلمود می‌گوید که چگونه یک زندگی مذهبی داشته باشیم و قوانین و وظایف یهودیان را توضیح می‌دهد. کسانی که تنخ را تفسیر می‌کنند، متخصص در قوانین دین هستند و خاخام ها (rabbinere)نامیده می‌شوند.

Toraen, svart med bilde av menorah på bokomslaget
تورات با تصویر شمع دان منورا

عبادتگاه/ خانه خدا

عبادتگاه‌های یهودیان کنیسه نامیده می‌شوند. کنیسه مهم‌ترین مکان تجمع برای فعالیت‌های مذهبی و اجتماعی می باشد. جایی است که یهودیان برای دعا، مطالعه و برگزاری  مراسم یا جشن های مذهبی گرد هم می‌آیند. کنیسه همچنین برای تدریس، جشن گرفتن، عید ها، مراسم و سایر فعالیت‌های جامعه‌سازی مورد استفاده قرار می‌گیرد.

مهمترین عنصر کنیسه، آرون ها-کودش است که به معنای صندوق مقدس نامیده می شود.

صندوق مقدس جایی است که طومارها و نسخه های تورات در آن نگهداری می‌شوند. کنیسه‌ها می‌توانند از نظر اندازه و طراحی متفاوت باشند، اما همیشه رو به یورسلم 

(Jerusalem) هستند.

 مراسم مذهبی و آیین‌ها

یهودیت دارای عید ها(مراسم یا جشن های مذهبی) و آیین‌های بسیاری است که رویدادهای مهمی را در تاریخ این دین و زندگی یهودیان رقم می‌زنند. از جمله مهمترین جشن ها یا مراسم مذهبی می‌توان به سبات، عید پاک پسح/فصح، یوم کیپور و حنوکا اشاره کرد.

سبات را هر هفته جشن می گیرند که  این جشن از غروب جمعه تا غروب شنبه ادامه دارد. سبات زمانی برای استراحت، دعا و معاشرت است. پسح به یادبود خروج یهودیان از مصر و آزادی آنها از بردگی تجلیل شده و جشن گرفته می‌شود.

یوم کیپور روز کفاره نامیده می‌شود. این مقدس‌ترین روز سال است که برای تأمل، توبه و روزه‌داری استفاده می‌شود. حنوکا جشنواره نور است که با روشن کردن شمع در شمعدانی به نام منوره جشن گرفته می‌شود.

En syv-armet menorah står plassert på et bord, med lysene tent i varme, gylne flammer.
منوره

در مورد یهودیت بیشتر بیاموزید.