Språk og samspel – frå 14 månadar

Denne ressursen er ein del av ein serie som handlar om tidleg språkutvikling. Serien er delt inn i fire ulike alderssteg: svangerskap og nyfødt, frå 4 månadar, frå 8 månadar og frå 14 månadar til ca. 2 år. Ressursane gir konkrete råd om interaksjon og samspel med born i alderen 0 – 2 år, noko som kan bidra til språkutviklinga til småborn. Dersom du er fagperson og møter føresette til samtalar om småborn si språkutvikling, kan du med fordel dele denne ressursen med omsorgspersonane. Ressursane er utvikla av Bydel Stovner i Oslo kommune i samarbeid med PPT Oslo. Morsmål.no har tilpassa og omsett ressursane til fleire språk.

Visste du at

Barnet brukar rørsler og lydar for å fortelje deg noko. Lydane som barnet lagar kan bety noko spesielt for barnet.
Barnet forstår meir enn det kan seie, og treng hjelp til å uttrykkje seg med ord. Du kan hjelpe med å beskrive kva barnet gjer, kva det prøver å seie, eller ved å vise interesse for barnet når de er saman.
Det er heilt vanleg at små born blandar lydar, og seier ord feil. Dette er ein naturleg del av språkutviklinga. Ta kontakt med helsestasjonen eller med barnehagen dersom du har spørsmål, eller om du er bekymra for språket til barnet ditt.

Hjartespråk

For dei fleste er hjartespråket det språket som det er lettast å forklare kjenslene sine på, og det språket ein drøymer på. Hjartespråket er ofte det språket ein kjenner seg mest komfortabel med.

Bruk det språket som er mest naturleg for deg når du snakkar til barnet.

Snakk med barnet

Snakk om det de ser eller gjer saman, eller om det barnet viser interesse for. Barnet lærer språk av deg.

Vanlege rutiner – som å ete, bade, kle på barnet eller pusse tenner – gjer det mogleg å snakke og lære saman. Bruk tida til å snakke med barnet om det som skjer eller om andre ting. Det er ein god måte å vere saman på, og barnet lærer nye ord.

Hjelp barnet med å forstå kjenslene sine. Sei kva du trur at barnet føler, og vis at du forstår. Til dømes kan du seie at du ser at barnet er glad, trist, frustrert eller kjenner på noko anna.

Du kan òg snakke om kva de har gjort saman, eller om kva de skal gjere saman på eit seinare tidspunkt.

Fortel eventyr og historier for born.

Syng for barnet

Dei fleste born elskar musikk. Syng for barnet. Syng gjerne songar med rørsler til.

Ta barnet med ut

Ver ute saman med barnet. Snakk med barnet om det de ser og opplever medan de er ute. Turen treng ikkje å vere lang.

Leik saman

Leik saman med barnet. Leik gjerne med leikar som barnet er interessert i. Snakk om leikane, og kva de gjer.

Det finns uendeleg med moglege leikar! Leik til dømes at bamsen brummar og snakkar med deg, eller drikk frå ein kopp. Eller leik at bilen køyrer, eller kan fly.