Jødedommen // Judaizm
Judaizm powstał na Bliskim Wschodzie około 4000 lat temu. Słowo Żyd odnosi się do osoby należącej do narodu żydowskiego – religijnie, kulturowo lub etnicznie.
Na świecie jest około 15 milionów Żydów. Większość mieszka w Izraelu lub w USA. Podobnie jak w chrześcijaństwie i islamie, wiara w jednego Boga jest centralna w judaizmie. Judaizm jest najstarszą z trzech religii monoteistycznych.
Judaizm ma kilka różnych nurtów, które odmiennie interpretują i praktykują religię. Ortodoksyjny judaizm, judaizm konserwatywny i judaizm reformowany to przykłady różnych odłamów.
Wiara
Żydzi wierzą w jednego Boga. Bóg stworzył świat i daje ludziom wskazówki poprzez swoje prawa. Judaizm rozpoczął się od przymierza między Bogiem a Abrahamem, w którym Bóg zawarł z Abrahamem szczególną umowę. Bóg obiecał, że Abraham stanie się ojcem wielkiego narodu i że lud Abrahama otrzyma ziemię Kanaan. W zamian za to Abraham i jego potomkowie mieli podążać za Bogiem i żyć zgodnie z jego prawami.
Ważnymi wartościami w judaizmie są miłość bliźniego, przebaczenie i sprawiedliwość. Wiara wpływa na wiele aspektów codziennego życia. Istnieją szczegółowe prawa i zwyczaje związane z jedzeniem, ubraniami, modlitwą i świętami. Przestrzegając tych zasad, żydzi pragną utrzymywać bliską relację z Bogiem.
Osoby święte
W judaizmie patriarchowie Abraham oraz jego synowie, Izaak i Jakub, uważani są za osoby święte. Postrzega się ich jako przodków narodu żydowskiego i jako kluczowe postacie w przymierzu z Bogiem.
Mojżesz jest uważany za największego proroka. Otrzymał on od Boga Dziesięć Przykazań na górze Synaj i pomógł narodowi żydowskiemu wyzwolić się z niewoli w Egipcie.
Judaizm nie ma świętych w chrześcijańskim znaczeniu, ale ma wiele osób uważanych za święte. Są one wzorami wiary, przywództwa i posłuszeństwa wobec Boga.
Święte księgi
Tanach jest świętą księgą stanowiącą podstawę żydowskiej wiary i tradycji. Tanach jest zarówno przewodnikiem historycznym, jak i duchowym, przekazującym prawa Boga oraz historię Izraela. Tanach składa się z trzech części. Najważniejszą z nich jest Tora. Tora obejmuje Pięć Ksiąg Mojżeszowych zawierających prawa, wskazówki etyczne i opowieści historyczne.
Talmud jest tekstem, który stanowi interpretację Tanachu. Talmud wyjaśnia, jak prowadzić religijne życie, oraz opisuje zasady i obowiązki żydów. Osoby interpretujące Tanach są ekspertami w zakresie prawa i nazywane są rabinami.
Świątynia
Żydowskie domy modlitwy nazywane są synagogami. Synagoga jest najważniejszym miejscem spotkań dla działalności religijnej i społecznej. Tam żydzi zbierają się na modlitwę, naukę i wspólne nabożeństwa. Dodatkowo synagogi są wykorzystywane do nauczania, obchodzenia świąt oraz innych działań budujących wspólnotę.
Najważniejszym elementem synagogi jest aron ha-kodesz, co oznacza „świętą szafę”. W tej świętej szafie przechowuje się zwoje Tory. Synagogi mogą różnić się wielkością i wyglądem, ale zawsze są zwrócone w kierunku Jerozolimy.
Święta i rytuały
Judaizm ma wiele świąt i rytuałów, które upamiętniają ważne wydarzenia w historii religii oraz w życiu Żydów. Do najważniejszych świąt należą Szabat, Pesach, Jom Kipur i Chanuka.
Szabat jest obchodzony co tydzień, od zachodu słońca w piątek do zachodu słońca w sobotę. Szabat jest czasem odpoczynku, modlitwy i wspólnoty. Pesach jest obchodzony na pamiątkę wyjścia Żydów z Egiptu i uwolnienia ich z niewoli.
Jom Kipur nazywany jest Dniem Pojednania. Jest to najświętszy dzień w roku, poświęcony refleksji, skrusze i postowi. Chanuka jest świętem światła, obchodzonym poprzez zapalanie świateł na świeczniku zwanym menorą.
