Språk og samspill – fra 14 måneder//Język i interakcja – od 14. miesiąca życia

Niniejszy materiał jest częścią serii dotyczącej wczesnego rozwoju językowego. Seria podzielona jest na cztery etapy wiekowe: okres ciąży i noworodkowy, od 4. miesiąca życia, od 8. miesiąca życia oraz od 14. miesiąca do ok. 2 lat. Materiały zawierają konkretne wskazówki dotyczące interakcji z dziećmi w wieku 0–2 lat, które mogą wspierać rozwój językowy małych dzieci. Jeśli jesteś specjalistą i prowadzisz rozmowy z opiekunami na temat rozwoju językowego małych dzieci, możesz z korzyścią udostępnić im ten materiał. Zasoby te zostały opracowane przez dzielnicę Stovner w gminie Oslo we współpracy z Poradnią Psychologiczno-Pedagogiczną (PPT) Oslo. Redakcja morsmål.no dostosowała i przetłumaczyła materiały na wiele języków.

Czy wiesz, że…

  • dziecko używa ruchów i dźwięków, aby coś Ci przekazać. Dźwięki, które wydaje, mogą mieć dla niego szczególne znaczenie.
  • dziecko rozumie więcej, niż potrafi powiedzieć i potrzebuje pomocy, aby wyrazić się słowami. Możesz mu pomóc, opisując to, co robi, co próbuje powiedzieć lub czym się interesuje, gdy spędzacie razem czas.
  • To całkowicie normalne, że małe dzieci mieszają dźwięki i przekręcają słowa. Jest to naturalna część rozwoju językowego. Jeśli masz pytania lub martwisz się o rozwój mowy dziecka, skontaktuj się z przychodnią lub przedszkolem.

Język serca

Dla większości osób język serca to język, w którym najłatwiej jest im wyrażać swoje uczucia, to język w którym śnią. Język serca jest często również językiem, w którym czują się najbardziej komfortowo.

Używaj języka, który jest dla Ciebie najbardziej naturalny, gdy mówisz do dziecka.


Rozmawiaj z dzieckiem

Rozmawiaj o tym, co widzicie lub razem robicie, albo o tym, czym dziecko się interesuje. Dziecko uczy się języka od Ciebie.

Codzienne czynności – takie jak jedzenie, kąpiel, ubieranie dziecka czy mycie zębów – dają możliwość rozmowy i wspólnego uczenia się. Wykorzystaj ten czas, aby rozmawiać z dzieckiem o tym, co się dzieje lub o innych rzeczach. To dobry sposób na wspólne spędzanie czasu, a dziecko uczy się nowych słów.

Pomóż dziecku zrozumieć jego uczucia. Powiedz, co Twoim zdaniem dziecko czuje i pokaż, że je rozumiesz. Na przykład możesz powiedzieć, że widzisz, iż dziecko jest radosne, smutne, sfrustrowane lub odczuwa coś innego.

Rozmawiajcie także o tym, co już razem robiliście albo o tym, co będziecie robić później.

Opowiadaj dziecku bajki i historie.

Śpiewaj dziecku

Większość dzieci uwielbia muzykę. Śpiewaj dziecku. Możesz też śpiewać piosenek połączonych z ruchem.

Wyjdź z dzieckiem na dwór

Spędzaj czas z dzieckiem na dworze. Rozmawiaj z dzieckiem o tym, co widzicie i czego doświadczacie, gdy jesteście na zewnątrz. Spacer nie musi być długi.


Bawcie się razem

Baw się razem z dzieckiem. Bawcie się zabawkami, którymi dziecko się interesuje. Rozmawiaj o zabawkach i o tym, co robicie.

Możliwości zabawy są nieograniczone! Na przykład baw się tak, że miś mruczy i rozmawia z Tobą albo pije z kubka. Albo udawajcie, że samochód jedzie albo potrafi latać.

Czytajcie razem

Oglądaj książki razem z dzieckiem.

Rozmawiaj z dzieckiem o tym, co dzieje się w książce lub o tym, na co dziecko wskazuje. Spędzajcie czas w przyjemnej atmosferze.

Wybierzcie stałą porę na wspólne czytanie, na przykład przed snem albo po posiłku.