Samene // Saamowie

Saamów jest od 60 000 do 70 000. W Szwecji żyje około 17 000 Saamów, około 7500 w Finlandii i około 2000 w Rosji. W Norwegii żyje około 40 000 Saamów. Większość mieszka na północ od Saltfjellet lub w dużych miastach, takich jak Oslo.

Kart som viser at sameland strekker seg i Norge, Sverige, Finland og rRussland

Saamowie to ludność rdzenna

Saamowie to ludność rdzenna. To oznacza, że zamieszkują oni od bardzo dawna północną część Norwegii, Finlandii, Szwecji i Rosji. Mieszkali tam jeszcze przed ustaleniem granic między tymi krajami.  

Ludność rdzenna często ma własną kulturę, która różni się od reszty kraju, w którym żyją. Istnieje wielu rdzennych mieszkańców na świecie. Na przykład Kurdowie są ludnością rdzenną w Iranie, Iraku, Syrii i Turcji.

Wyścigi reniferów

Wyścigi reniferów są popularnym sportem wśród Saamów, którzy mają renifery. Podczas niektórych zawodów, zawodnik ma na nogach narty i jest przyczepiony liną do renifera. W innych zawodach zawodnik siedzi na saniach przyczepionych do renifera. Najszybsze renifery potrafią biec 60 kilometrów na godzinę. Organizowane są norweskie i nordyckie mistrzostwa zaprzęgów reniferów.

En person kledd i vinterklær løper på snødekt vidde mens de holder i to reinsdyr som trekker avgårde i sele. Landskapet er åpent og vinterpreget, med skog i horisonten under en klar blå himmel.
Reinkappkjøring

Święto narodowe Saamów

Dniem święta narodowego Saamów jest 6 luty. Święto to jest obchodzone przez wszystkich Saamów w Norwegii, Szwecji, Finlandii i Rosji. Dzień ten upamiętnia pierwsze narodowe spotkanie Saamów, które odbyło się 6 lutego 1917 r. w Trondheim. Wtedy Saamowie z Norwegii i Szwecji spotkali się po raz pierwszy, aby razem pracować nad wspólnymi sprawami Saamów.

Święto narodowe Saamów to oficjalne święto państwowe w Norwegii i obchodzi się je wywieszając flagi norweskie oraz flagi Saamów. Dzień ten świętowany jest w wielu miejscach w Norwegii. W Tromsø obchody odbywają się cały tydzień, organizowane są różne atrakcje, takie jak koncerty i wyścigi reniferów. Hymn narodowy Saamów to Sámi soga lávlla, co oznacza pieśń ludu Saamów.

W języku Saamów mówimy  „Lihku beivviin!”, oznacza to „Wszystkiego najlepszego!”

Flaga Saamów

Fotografi av det samiske flagget i fargene rødt, blått, gult og grønt
Det samiske flagget er felles for alle samer i Norge, Sverige, Finland og Russland.

Motyw flagi inspirowany jest ludową poezją Saamów, a Saamowie są przedstawiani jako synowie i córki słońca. Okrąg na fladze symbolizuje słońce i księżyc.

To parlament Saamów decyduje o używaniu flagi Saamów. 6 lutego mówimy: „Lihku beivviin!” Oznacza to: „Wszystkiego najlepszego!”

Undersiden av et skateboard er dekorert med det samiske flagget

Języki Saamów

Język saamski nie jest jednym językiem, ale grupą językową składającą się z jedenastu różnych języków. Spokrewniony jest on z fińskim, estońskim i węgierskim. Północnosaamski stanowi największy język Saamów. Saamowie w Norwegii, Szwecji i Finlandii używają północnosaamskiego. Południowosaamski nie jest już językiem codziennym w wielu rodzinach. Nieco lepiej jest w przypadku języka Lule, ponieważ więcej dzieci uczy się go zarówno w domu, jak i w szkole.

„Bures” w języku północnych Saamów oznacza „cześć”.

„Lavvo” i „pulk” to słowa z języków Saamów, których używamy w języku norweskim.

Et tradisjonelt samisk telt av trestokker og lerret står på en åpen, gruslagt slette ved et stille fjellvann. Ved siden av ligger et uferdig eller tomt treteltstativ. Landskapet rundt består av avrundede, steinete fjell som speiler seg i vannet i det varme lyset fra kveldssolen.
Lavvo