Demokrati og diktatur // Demokrasi ve Diktatörlük

Demokrasi – Birlikte Karar Vermek

Halk yönetimi olarak da adlandırılan demokrasi, halkın önemli kararlara katılma fırsatına sahip olduğu bir yönetim biçimini ifade eden bir terimdir. Halk, seçimlerde oy vererek kararları etkileme fırsatı elde eder. Demokrasi, ülkenin tek bir kişi tarafından yönetildiği diktatörlük gibi diğer yönetim biçimlerinden ayrılır. Norveç’teki yönetim biçimine demokrasi denir. Bu, Norveç’te yaşayan herkesin toplumun nasıl olması gerektiği konusunda karar alma süreçlerine katılabilmesi anlamına gelir. Çocuklar ve gençler kendilerini ilgilendiren konularda görüşlerini ifade edebilmeli ve dinlenmelidir.

Demokrasi, “halk” anlamına gelen demos ve “yönetmek” veya “hükmetmek” anlamına gelen kratein adlı iki Yunanca sözcüğün birleşmesiyle oluşan bir kelimedir. Demokrasi fikri yaklaşık 2.500 yıl önce Atina’da ortaya çıktı. Norveç’te, toplumun nasıl olması gerektiği konusunda farklı görüşlere sahip çeşitli siyasi partiler bulunmaktadır. Parlamento seçimlerinde on sekiz yaşını doldurmuş tüm Norveç vatandaşları, en çok hemfikir oldukları siyasi partiye oy verebilir.

İfade Özgürlüğü

Demokrasilerde ifade özgürlüğü vardır. Yani herkes cezalandırılmadan düşündüklerini söyleyebilir veya yazabilir. Küçük yaşlardan itibaren düşüncelerimizi, duygularımızı ve görüşlerimizi ifade etmeyi öğreniriz. Aynı zamanda, başkalarının bizden farklı görüşlere sahip olmasına saygı göstermeyi öğrenmemiz de önemlidir. Büyüdükçe, görüşleriniz giderek daha fazla dikkate alınır.

Demokrasi – Özgür Medya

Demokrasilerde kitle iletişim araçları, farklı görüşleri halka iletmek için kullanılır. Norveç’teki siyasi partiler, özellikle seçim dönemlerinde halka ulaşmak amacıyla farklı medya araçlarını kullanırlar. Politikacıların toplumun nasıl olması gerektiğine dair görüş ve tartışmalarını televizyon, gazete, radyo ve internet üzerinden takip edebiliriz.

Diktatörlük – Az Sayıda Kişinin Karar Vermesi

Bazı ülkelerde diktatörlük adı verilen bir yönetim biçimi vardır. Bir diktatörlükte, ülkenin nasıl yönetileceğine dair karar verme yetkisi yalnızca bir veya birkaç kişiye aittir. Ülkeyi yönetenlere karşı çıkmak yasaktır. Yetkililerin hoşuna gitmeyen şeyler söyleyen veya yazan kişiler zulme uğrayabilir, hapse atılabilir, hatta fikirleri nedeniyle öldürülebilir.

Diktatörlükler, iktidarın kimde ve kaç kişide toplandığına ve özgürlüklerin ne ölçüde kısıtlandığına göre farklı türlere ayrılır:

• İktidar tek bir kişinin elinde toplanmışsa tek adam diktatörlüğünden veya mutlak yönetimden söz edilmektedir. Almanya’da Adolf Hitler, Sovyetler Birliği’nde Josef Stalin ve İspanya’da Francisco Franco buna örnek verilebilir.
• İktidar birkaç kişinin elinde toplanmışsa, askeri cuntaların ve tek partilerin yönettiği birçok ülkede olduğu gibi kolektif diktatörlükten veya oligarşiden söz edilmektedir.

Diktatörlük – Tek Seslilik

Diktatörlükle yönetilen ülkelerde, devlet ya kitle iletişim araçlarının sahibidir ya da onları kontrol altında tutmaktadır. Gazete, radyo ve televizyonların yalnızca yetkililerin halkın duymasını istediği şeyleri yayımlamasına izin verilir. İnsanların görüşlerini özgürce söylemelerine ve yazmalarına izin verilmez. Yetkililerin insanların söylediklerini ve yazdıklarını denetlemesine sansür denir.

• Du vil kanskje også like:
• Samfunnsfag // Sosyal çalışmalar
• Tag: demokrati, diktatur, FN