Demokrati og diktatur// ระบอบประชาธิปไตยและระบอบเผด็จการ

Denne teksten finnes på flere språk. Tanken er at teksten skal være et supplement til andre læremidler og andre aktiviteter i opplæringen. Det er altså ikke meningen at disse ressursene skal stå alene, men at de kan brukes i innledning til arbeid med temaet.

Teksten kan, for eksempel, brukes sammen med tospråklig lærer for å aktivere elevenes kunnskaper om temaet, og å bidra til at eleven lærer fagspråk.

ประชาธิปไตย – ตัดสินใจร่วมกัน

ระบอบประชาธิปไตย หรือที่เรียกว่าการปกครองโดยประชาชน เป็นรูปแบบการปกครองที่ประชาชนมีโอกาสเข้าร่วม ในการตัดสินใจเรื่องสำคัญต่างๆ ผ่านการใช้สิทธิ์ออกเสียงเลือกตั้ง ระบอบประชาธิปไตยแตกต่างจากการปกครองแบบอื่นๆ เช่น ระบอบเผด็จการ ซึ่งเป็นการปกครองที่บุคคลเพียงคนเดียวมีอำนาจในการบริหารประเทศ ประเทศนอร์เวย์ปกครองโดยระบอบประชาธิปไตย ซึ่งหมายความว่า ทุกคนที่อาศัยอยู่ในนอร์เวย์ มีส่วนร่วมในการตัดสินใจ ว่าสังคมจะเป็นไปในรูปแบบไหน เด็กและเยาวชนมีสิทธิ์ที่จะแสดงความคิดเห็นของตนเอง และได้รับการรับฟังในเรื่องที่เกี่ยวกับพวกเขา

คำว่าประชาธิปไตย Demokrati เป็นคำผสมจากภาษากรีกสองคำ คือ เดมอส (demos) ซึ่งแปลว่า ประชาชน และ คราเทอิน (kratein) ซึ่งแปลว่าผู้นำ หรือการปกครอง แนวความคิดเกี่ยวกับการปกครองโดยประชาชน เกิดขึ้นที่กรุงเอเธนส์ (Athen) เมื่อประมาณ 2500 ปีก่อน ในประเทศนอร์เวย์มีพรรคการเมืองหลายพรรค ซึ่งแต่ละพรรคมีความคิดเห็นแตกต่างกันว่าสังคมควรเป็นไปอย่างไร เมื่อมีการเลือกตั้งสมาชิกสภาผู้แทนราษฎร (stortingsvalg) พลเมืองนอร์เวย์ที่มีอายุ 18 ปีบริบูรณ์ขึ้นไปทุกคน มีสิทธิ์ลงคะแนนเสียงเลือกพรรคการเมืองที่ตนเห็นด้วยมากที่สุด

Tegning av mange mennesker som står i kø for å stemme ved valg

อิสระในการแสดงความคิดเห็น

ในระบอบประชาธิปไตย ให้เสรีภาพในการแสดงออกทางความคิดเห็น นั่นหมายถึงทุกคนสามารถพูด หรือเขียนความคิดเห็นของตนเองได้ โดยไม่ถูกลงโทษ ตั้งแต่วัยเด็ก เราเรียนรู้ที่จะแสดงความคิด ความรู้สึก และความคิดเห็นของตนเอง พร้อมทั้งเรียนรู้ที่จะเคารพความคิดเห็นของผู้อื่นที่อาจแตกต่างจากเรา เมื่อเราเติบโตขึ้น ความคิดเห็นของเราก็จะได้รับการรับฟังและให้ความสำคัญมากขึ้นเรื่อยๆ

ระบอบประชาธิปไตย – สื่อมวลชนเสรี

ในระบอบประชาธิปไตย สื่อมวลชนถูกใช้ในการเผยแพร่ความคิดเห็นที่หลากหลาย พรรคการเมืองต่างๆในนอร์เวย์ใช้สื่อหลายรูปแบบเพื่อเข้าถึงประชาชน โดยเฉพาะอย่างยิ่งช่วงเวลาก่อนการเลือกตั้ง เราสามารถติดตามการอภิปรายของนักการเมืองเกี่ยวกับแนวทางและนโยบายที่พวกเขาต้องการให้สังคมดำเนินไป ผ่านสื่อต่างๆ เช่น โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ วิทยุ และอินเทอร์เน็ต

Illustrasjon som viser journalister og fotografer under intervju med forretninsgmann

ระบอบเผด็จการ – คนกลุ่มเล็กตัดสินใจ

บางประเทศมีรูปแบบการปกครองที่เรียกว่า “ระบอบเผด็จการ” ซึ่งมีผู้นำเพียงคนเดียว หรือกลุ่มคนเพียงไม่กี่คนที่มีอำนาจในการตัดสินใจ เกี่ยวกับการปกครองประเทศ ใครก็ตามที่ออกความคิดเห็นของตนโดยผ่านการพูด หรือเขียนในสิ่งที่ผู้นำของประเทศไม่ต้องการ พวกเขาอาจถูกคุกคาม หรือถูกจำคุกได้ บางคนอาจถึงขึ้นถูกสังหาร เนื่องจากความคิดเห็นหรืออุดมการณ์ของเขา

โดยทั่วไป มีการแบ่งระบอบเผด็จการออกเป็นหลายประเภท ขึ้นอยู่กับจำนวนผู้นำ (หรือ ใคร) เป็นผู้นำ และเสรีภาพถูกจำกัดมากน้อยเพียงใด

  • หากอำนาจทั้งหมดอยู่ในมือของผู้นำระบอบเผด็จการเพียงคนเดียว เราเรียกว่า เผด็จการโดยบุคคลเดียว (enmannsdiktatur) หรือ สมบูรณาญาสิทธิราชย์ (enevelde) ตัวอย่างเช่น อดอล์ฟ ฮิทเลอร์ (Adolf Hitler) ในประเทศเยอรมนี โยเซฟ สตาลิน (Josef Stalin) ในสหภาพโซเวียต และ ฟรานซิสโค ฟรังโก Francisco Franco ในประเทศสเปน
  • หากอำนาจการปกครองอยู่ในมือของคนกลุ่มใดกลุ่มหนึ่ง เราสามารถเรียกการปกครองนี้ว่า เผด็จการโดยคณะบุคคล (Kollegialt diktatur) หรือ “คณาธิปไตย” (Oligarki) ซึ่งพบในหลายประเทศที่ปกครองโดยคณะรัฐประหารทางทหาร (Militærjunta) หรือระบบพรรคการเมืองพรรคเดียว (ettpartistyrte land)

ระบอบเผด็จการ – มีเพียงเสียงเดียวที่ได้รับการรับฟัง

ในประเทศที่ปกครองด้วยระบอบเผด็จการ รัฐบาลเป็นเจ้าของหรือควบคุมสื่อมวลชน หนังสือพิมพ์ วิทยุ และโทรทัศน์ สามารถเผยแพร่ได้เฉพาะสิ่งที่รัฐบาลต้องการให้ประชาชนได้รับรู้เท่านั้น ไม่อนุญาตให้ประชาชนพูดหรือเขียนในสิ่งที่ตนเองคิดเห็น การควบคุมสิ่งที่ประชาชนพูดและเขียนของรัฐบาล เรียกว่า “การเซ็นเซอร์”

Det er mulig å skrive ut eller bruke innhold fra dette innlegget på flere måter.

Legg merke til at innhold kan være ulikt lisensiert.

Regler for bruk av teksten 

Denne teksten har lisensen CC BY-NC 4.0. Denne lisensen gir deg rett til å dele og bruke dette innholdet på visse vilkår:

  • Du må alltid oppgi hvem som har laget innholdet.
  • Du kan bare dele innholdet med samme lisens som det opprinnelige innholdet.
  • Du kan ikke benytte materialet til kommersielle formål.

Regler for bruk av bilder i teksten

Bildene i denne teksten kan ha ulike lisenser. Les mer om hvert bilde.

  1. Tegning av mange mennesker som står i kø for å stemme ved valgAdobeStock_707298019-1024x461.jpeg — Illustrasjon: oksaoksaoksa stock.adobe.com

  2. Illustrasjon som viser journalister og fotografer under intervju med forretninsgmannAdobeStock_512856666-1024x512.jpeg — illustrasjon: LadadikArt stock.adobe.com

Regler for bruk av lydfiler i innlegget

Denne teksten har lisensen CC BY-NC 4.0. Denne lisensen gir deg rett til å dele og bruke dette innholdet på visse vilkår:

  • Du må alltid oppgi hvem som har laget innholdet.
  • Du kan bare dele innholdet med samme lisens som det opprinnelige innholdet.
  • Du kan ikke benytte materialet til kommersielle formål.