
MCHAWI DHEGDHEER
HEKSEN DHEGDHEER

Hapo zamani za kale kulikuwa na kaka wawili waliokuwa wanaishi katika kijiji kimoja nchini Somalia. Siku moja waliamua kwenda kuchunguza na kuona nini kilichopo ndani ya pori au msitu uliopo nje au mbali na kijiji chao .
Baada ya kutembea kwa muda mrefu na kwenda mbali na nyumbani, giza likaanza kutokea.
Det var en gang to brødre som bodde i en landsby i Somalia. En dag bestemte de seg for å utforske skogen utenfor landsbyen.
Etter at de hadde gått lenge og var langt hjemmefra, begynte det å bli mørkt.

Watoto waliona kuna moto unawaka na kutoa mwanga kwenye giza, wakaamua kwenda ulipo moto unaowaka. Walipokaribia wakaona kuna mtu amekaa pembeni ya moto.
Alikuwa mwanamke mzee. Aliwaangalia na kutabasamu na kuwauliza “nyinyi mtakuwa mmechoka? Njooni hapa na mkae pembeni yangu, nitawasimulia hadithi (historia)”.
Barna fikk øye på et bål som lyste i mørket, og bestemte seg for å gå mot det. Da de kom nærmere, så de at det satt noen ved bålet.
Det var en gammel dame. Hun smilte til dem og spurte: «Dere er sikkert slitne? Kom og sett dere her hos meg, så skal jeg fortelle dere en historie.»

Alianza kwa kusema…”Hapo zamani za kale…” “kulikuwa na familia moja ndogo iliyokuwa na mama, baba na mtoto mdogo wa kike”
«Det var en gang …» begynte hun… «en liten familie som bestod av en mor, en far og en liten jente».

Mama aliitwa Ayaan, baba aliitwa Omar na mtoto wao wa kike aliitwa Sahra.
Moren het Ayaan, faren het Omar og datteren het Sahra.

Siku moja wazazi walikuwa hawajakubaliana. Mama alikasirika sana na kuamua kuondoka kwenda matembezini na kumchukua pamoja na Sahra.
En dag ble foreldrene veldig uenige. Moren ble til slutt så irritert at hun tok med seg Sahra for å gå seg en tur.

Sahra na mama yake walitembea siku nzima na kuishia ndani kabisa ya msitu / porini. Muda ulikua umeanza kwenda, nao walikua mbali na nyumbani. Jua lilizama na ilikuwa giza ndani ya msitu.
Sahra alisema “Mama mimi nimechoka na siwezi kuendelea kutembea tena!”
Muda huo huo mama yake aliona nyumba iliyokuwa ndani ya msitu /porini, Waliamua kwenda kuona kama kuna mtu yupo ndani.
Sahra og moren gikk hele dagen og havnet langt inne i skogen. Det begynte å bli sent, og de var langt hjemmefra. Solen hadde gått ned, og det var mørkt i skogen.
Sahra sa: “Mamma, jeg er så sliten. Nå orker jeg ikke å gå mer!”
Akkurat da fikk moren øye på et hus midt inne i skogen, og bestemte seg for å se om noen var hjemme.

Walipofika kwenye nyumba, mlango ulijifungua wenyewe. Mwanamke mrefu na mzuri alikuwa amesimama mlangoni. Alikuwa amevaa gauni refu jeupe, amejipamba kwa mapambo ya dhahabu na kitambaa cha rangi ya machungwa kichwani. Alitabasamu na kuwakaribisha ndani.
Da de kom bort til huset, åpnet døren seg. En elegant, høy dame sto i døråpningen. Hun hadde på seg en lang, hvit kjole, blanke gullsmykker og et oransje hodeplagg. Hun smilte til dem og ønsket dem velkommen inn.

Ndani ya nyumba kulikuwa na chumba kikubwa kikiwa na meza ya kulia chakula, na katikati ya meza kulikuwa na bakuli iliyotengenezwa kwa mti (bakuli ya kiasili ya Wasomali inayoitwa xeero) ikiwa na chakula kizuri. Mwanamke aliwakaribisha Sahra na mama yake wakae au waketi pembeni ya meza na waweze kula chakula kingi watakavyo węża au wawezavyo.
Inne i huset var det et stort rom med et digert bord, og midt på bordet sto et xeero, et stort trefat, fylt med nydelig mat. Damen inviterte Sahra og moren til å sette seg ved bordet og sa at de kunne spise så mye de ville.

Walipokuwa wamemaliza kula, Sahra alikwenda kuangalia dirishani ili aweze kuona nje. Mwanamke mzee anaeishi kwenye nyumba ile alikuwa amekwenda nje pia, na Sahra alimuona anacheza nje kuzunguka moto uliokuwa unawaka.
Ghafla mwanamke akatosha kitambaa alichovaa kichwani, masikio mawili marefu yalitokea. Sahra alimsikia akiimba:
“watu wenye hofu ni chakula kibaya, lakini watu wenye furaha ni wazuri kwenye sahani”.
Da de var ferdige med å spise, gikk Sahra fra bordet og tittet ut av vinduet. Damen som bodde i huset hadde gått ut, og Sahra så henne danse rundt et bål utenfor huset.
Plutselig tok damen av seg hodeplagget, og ut falt to lange ører. Sahra hørte henne synge:
«Skremte folk er dårlig mat, men glade folk er gode på fat!».

Sahra alistuka sana! Mama yake alikuja dirishani na kuangalia nje. Alisema kwa sauti “Angalia masikio marefu, ni yule mchawi Dhegdheer!” Mama alimshika Sahra mkono na kukimbia nae nje ya nyumba.
Sahra gispet! Moren kom bort til vinduet og så ut. Hun utbrøt: «Se på de lange ørene! Det er jo heksen Dhegdheer!» Hun tok Sahra i hånden og løp ut av huset.

Walikimbia kupita msitu -porini huku wakimsikia mchawi Dhegdeer akiimba nyuma yao:
“watu wenye hofu ni chakula kibaya, lakini watu wenye furaha ni wazuri kwenye sahani”.
De løp gjennom skogen mens de hørte heksen Dhegdeer synge like bak dem:
«Skremte folk er dårlig mat, men glade folk er gode på fat!».

Wakafika mpaka kwenye mto na kusikia sauti wanayo ijua vizuri ikisema kwa sauti. “Ayaan mtupe au mrushe Sahra huku” Alikuwa ni Omar, baba yake Sahra. Mama alimrusha Sahra, kabla ya yeye pia kuruka au kuvuka mto. Yeye aliogelea kupita mto mpaka upande mwingine kwa haraka alivyoweza.
De kom til en elv og hørte en velkjent stemme rope: «Ayaan! Kast Sahra over!» Det var Omar, pappaen til Sahra. Moren kastet Sahra over, før hun selv hoppet ut i elven. Hun svømte over til den andre siden så fort hun kunne.

Mchawi Dhegdheer hakuweza kuogelea hivyo hakuweza kuwakamata.
Heksen Dhegdheer kunne ikke svømme og fikk derfor ikke tak i dem.

“Ile familia ndogo walikuwa pamoja tena. Walikumbatiana na walikuwa na furaha sana”, alisema yule mwanamke mzee pembeni ya moto na kumalizia historia au hadithi.
Watoto wale wawili walifikiria hadithi kuhusu familia na mchawi ilikuwa nzuri sana na ya kusisimua na walifurahia historia au hadithi kwasababu ilikuwa na mwisho mzuri.
“Den lille familien var sammen igjen. De holdt rundt hverandre og var lykkelige”, fortalte den gamle damen ved bålet og avsluttet historien.
De to barna synes fortellingen om familien og heksen var spennende, og de var glade for at historien hadde en lykkelig slutt.

“Ni vizuri nyie mmeipenda historia au hadithi” Alisema yule mwanamke mzee na kusimama taratibu. Alitoa kitambaa chake kichwani na yalianguka masikio mawili marefu. Wale ndugu walistuka sana!
Mchawi aliwaangalia na kucheka na kuanza kuimba:
“watu wenye hofu ni chakula kibaya, lakini watu wenye furaha ni wazuri kwenye sahani”.
Na hadithi yetu imeishia hapa!
«Så bra at dere likte historien», sa den gamle damen og reiste seg sakte. Hun tok av seg hodeplagget, og ut falt det to lange ører. Brødrene gispet!
Heksen så på dem og lo, og så begynte hun å synge:
«Skremte folk er dårlig mat, men glade folk er gode på fat!».
Snipp, snapp, snute, så var eventyret ute.
Heksen Dhegdheer// Mchawi Dhegdheer
Illustrasjoner og forsidedesign: Mari Helén Holum med innspill av forfatter og kulturformidler Ali Mohammed og lærer Sid Omar Mohamud Ahmed
Revidert i 2026 av Nasjonalt senter for flerkulturell opplæring
Oversettelse til swahili og norsk bokmål: Amin Yona Ngomasere
Korrektur og lyd på swahili og norsk bokmål: Consolata Kangonga Onarheim
ISBN:
Copyright © 2026 · NAFO
Lisensiert under en CC BY-NC-ND 4.0 Navngivelse-IkkeKommersiell-IngenBearbeidelser 4.0 Internasjonal lisens.




Du finner flere flerspråklige fortellinger gratis på morsmål.no/fortellinger
![]()
Der finner du også tilleggsressurser og lydstøtte til fortellingene.
Copyright © 2026 · NAFO
Lisensiert under en CC BY-NC-ND 4.0 Navngivelse-IkkeKommersiell-IngenBearbeidelser 4.0 Internasjonal lisens.