Samene // Samiler

Dünyada 60.000 ile 70.000 arasında Sami yaşamaktadır. Samilerin yaklaşık olarak 17.000’i İsveç’te, 7.500’ü Finlandiya’da ve 2.000’i Rusya’dadır. Norveç’te yaşayan Samilerin sayısı 40.000 civarındadır ve çoğu Saltfjellet’in kuzeyinde veya Oslo gibi büyük şehirlerde yaşamaktadır.

Samiler Yerli Bir Halktır

Samiler yerli bir halktır. Bu, Samilerin çok uzun bir süredir Norveç, Finlandiya, İsveç ve Rusya’nın kuzey kesimlerinde yaşadığı anlamına gelmektedir. Henüz ülkeler arasındaki sınırlar çizilmeden önce, Samiler bu bölgelerde yaşamaktaydı.

Yerli halklar sıklıkla yaşadıkları ülkenin geri kalanından farklı, kendilerine özgü bir kültüre sahiptir. Dünyada birçok yerli halk bulunmaktadır. Örneğin Kürtler, İran, Irak, Suriye ve Türkiye’de yaşayan yerli bir halktır.

Ren Geyiği Yarışları

Ren geyiği yarışları, ren geyiği sahibi olan Samiler arasında yapılan popüler bir spordur. Bazı yarışmalarda, sporcuların ayaklarında kayakları vardır ve ren geyikleri tarafından çekilirler. Diğer yarışmalarda ise, sporcular ren geyiklerinin çektiği kızaklara binerler. En hızlı ren geyikleri, saatte 60 kilometre hızla koşar. Ren geyiği yarışları için hem Norveç hem de İskandinavya şampiyonası düzenlenmektedir.

Samilerin Ulusal Günü

Samilerin ulusal günü 6 Şubat’tır. Bu gün, Norveç, İsveç, Finlandiya ve Rusya’daki tüm Samiler için ortaktır. 6 Şubat 1917 tarihinde Trondheim’da ilk kez düzenlenmiş olan ulusal Sami kongresinin önemi sebebiyle bu tarihte kutlanmaktadır. Norveç ve İsveç’te yaşayan Samiler, ortak sorunları üzerinde birlikte çalışmak üzere, bu toplantıda ilk kez bir araya geldiler.

Sami Günü, Norveç’teki resmi bayrak günlerinden (göndere bayrak çekilir, resmi kurumlar bayrak asarlar) biridir ve Norveç ve Sami bayrakları ile kutlanır. Kutlamalar, Norveç’in birçok yerinde yapılır. Tromsø’daki kutlamalar, konserler ve ren geyiği yarışları gibi çeşitli etkinliklerle bir hafta boyunca sürer. Samilerin ulusal marşı, Sami halkının şarkısı demek olan Sámi soga lávlla‘dır.

Ulusal Sami Günü’nde “Gününüz kutlu olsun!” anlamına gelen “Lihku beivviin!” deriz.

Sami Bayrağı

Sami Bayrağının motifi bir Sami halk şiirinden esinlenmiştir ve Samileri, güneşin oğulları ve kızları olarak betimler. Bayrağın üzerindeki çember, güneşi ve ayı simgelemektedir. Sami bayrağının kullanım alanına Samitinget yani Sami Parlamentosu karar verir.

Sami Dilleri

Sami dili tek bir dil değil, on bir farklı dilden oluşan bir dil grubudur. Sami dilleri, Fince, Estonca ve Macarca ile akrabadır. Kuzey Samice (Nordsamisk) en büyük Sami dil grubudur. Norveç, İsveç ve Finlandiya’daki Samiler, Kuzey Samice konuşur. Güney Samice (Sørsamisk) artık pek fazla aile tarafından günlük konuşma dili olarak kullanılmamaktadır. Lule Samice’nin durumu ise biraz daha iyidir; çünkü birçok çocuk bu dili hem evde hem de okulda öğrenmektedir.

Bures (Bores olarak telaffuz edilir), Kuzey Samice’de merhaba demektir.

Lavvo ve pulk, Norveççe’de kullandığımız Samice sözcüklerdir.

• Du vil kanskje også like:
• Samfunnsfag // Sosyal çalışmalar