Samene // سامی ها
تعداد سامیها در مجموع بین ۷۵ هزار تا ۱۰۰ هزار نفر تخمین زده میشود. از این میان، حدود ۵۰ تا ۶۵ هزار نفر در ناروی، ۲۰ تا ۴۰ هزار نفر در سویدن، ۸ تا ۱۰ هزار نفر در فنلند و تقریباً ۲ هزار نفر در روسیه زندگی میکنند.
در ناروی، بیشتر سامیها در مناطق شمالی سالتفیلِت (Saltfjellet) زندگی میکنند. شماری از آنها نیز در شهرهای بزرگ، مانند اسلو، سکونت دارند.

سامی ها مردمان بومی هستند
سامیها مردمان بومی هستند. این به آن معناست که سامیها از زمانهای بسیار قدیم در مناطق شمالی ناروی، سویدن، فنلند و روسیه زندگی میکردند. آنها پیش از آنکه سرحدات امروزی این کشورها تعیین شود، در این مناطق سکونت داشتند.
مردمان بومی معمولاً فرهنگ، زبان و رسم و رواجهای مخصوص به خود را دارند که با فرهنگ سایر مردمان ساکن در همان مناطق تفاوت دارد.
در نقاط مختلف جهان، گروههای گوناگون مردمان بومی زندگی میکنند. برای مثال، کُردها از مردمان قدیمی و بومی مناطق مختلف ترکیه، عراق، ایران و سوریه به شمار میروند.
مسابقه گوزن شمالی
مسابقهٔ گوزن شمالی یکی از ورزشهای محبوب در میان مردمان بومی است که گوزن شمالی پرورش میدهند.
در بعضی از این مسابقات، ورزشکار روی اسکی ایستاده و با ریسمانی که به گوزن شمالی بسته شده است، به دنبال آن کشیده میشود. در نوع دیگری از این مسابقات، ورزشکار روی یک سورتمه که به گوزن شمالی وصل است، مینشیند.
سریعترین گوزنهای شمالی میتوانند با سرعت ۶۰ کیلومتر در ساعت بدوند.
مسابقات گوزن شمالی در سطح قهرمانی ناروی و همچنان در سطح قهرمانی کشورهای شمال اروپا برگزار میشود.

روز ملی سامی ها
روز ملی سامیها ۶ فبروری است. این روز، روز ملی مشترک تمام سامیهایی است که در ناروی، سویدن، فنلند و روسیه زندگی میکنند.
این روز به یادبود نخستین کنگرهٔ سامیها که به تاریخ ۶ فبروری سال ۱۹۱۷ در شهر تروندهایم (Trondheim) ناروی برگزار شد، تجلیل میشود. در این کنگره، سامیهای ناروی و سویدن برای نخستین بار گرد هم آمدند تا دربارهٔ مسائل مربوط به مردم سامی گفتگو کنند و برای همکاری با یکدیگر راهحل پیدا کنند.
روز ملی سامیها یکی از روزهای رسمی برافراشتن بیرق در ناروی است. در این روز، در بسیاری از مناطق ناروی، بیرق ناروی و بیرق سامیها برافراشته میشود و مردم این روز را جشن میگیرند.
در شهر ترومسو (Tromsø)، این روز با برنامههای مختلف، مانند کنسرتها و مسابقات گوزن شمالی، به مدت یک هفته جشن گرفته میشود.
سرود ملی سامیها «سامی سوگا لاولا» (Sámi soga lávlla) نام دارد که به معنای «آهنگ مردم سامی» است.
در روز ملی سامیها، مردم به یکدیگر میگویند: «لیهکو بئیویین» (Lihkku beivviin!) که به معنای «روزتان مبارک!» است.
بیرق سامیها

طرح بیرق سامیها از شعرهای سنتی این مردم الهام گرفته شده است. در این شعرها، سامیها به عنوان فرزندان آفتاب توصیف شدهاند. دایرهای که در وسط بیرق قرار دارد، نماد آفتاب و مهتاب است. بخش سرخ دایره نشاندهندهٔ آفتاب و بخش آبی آن نشاندهندهٔ مهتاب است.
طرح بیرق سامیها در سال ۱۹۸۶ توسط شورای سامیها (Samerådet) تصویب شد.
در روز ملی سامیها، یعنی ۶ فبروری، مردم به یکدیگر میگویند: «لیهکو بئیویین» (Lihkku beivviin!) که به معنای «روزتان مبارک!» است.

لسان سامی ها
زبان سامی تنها یک لسان نیست، بلکه شامل یازده لسان مختلف میشود. لسانهای سامی با لسانهای فنلندی، استونیایی و هنگری خویشاوندی دارند.
سامی شمالی پرگویشترین لسان سامی است و بیشتر کسانی که به یکی از لسانهای سامی صحبت میکنند، در ناروی، سویدن و فنلند از سامی شمالی استفاده میکنند.
استفاده از لسان سامی جنوبی در زندگی روزمره برای مدت طولانی کاهش یافته است. اما وضعیت لسان سامی لوله (Lulesamisk) در بعضی مناطق بهتر شده است، زیرا شمار بیشتری از کودکان این لسان را هم در خانه و هم در مکتب یاد میگیرند.
«بورِس» (Bures) در لسان سامی شمالی به معنای «سلام» (Hei) است.
واژههای «لاوو» (Lavvo) و «پولک» (Pulk) از لسانهای سامی وارد زبان نارویژی شدهاند و امروزه در نارویژی نیز استفاده میشوند.





