Samene // ชาวซามี

Denne teksten finnes på flere språk. Tanken er at teksten skal være et supplement til andre læremidler og andre aktiviteter i opplæringen. Det er altså ikke meningen at disse ressursene skal stå alene, men at de kan brukes i innledning til arbeid med temaet.

Teksten kan, for eksempel, brukes sammen med tospråklig lærer for å aktivere elevenes kunnskaper om temaet, og å bidra til at eleven lærer fagspråk.

ประชากรชาวซามีมีประมาณ 60 000 ถึง 70 000 คน ชาวซามีที่อาศัยอยู่ในประเทศสวีเดนมีประมาณ 17 000 คน ในประเทศฟินแลนด์ประมาณ 7500 คน และในประเทศรัสเซียประมาณ 2000 คน ส่วนในประเทศนอรเ์วย์ มีประมาณ 40 000 คน ชาวซามีส่วนใหญ่อาศัยอยู่ทางตอนเหนือของเทือกเขาซัลท์ฟเย็ลเลท(Saltfjellet) หรือในเมืองใหญ่ๆ เช่น ออสโล

Kart som viser at sameland strekker seg i Norge, Sverige, Finland og rRussland

ชาวซามีเป็นชนพื้นเมือง  

ชาวซามีเป็นชนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่ทางตอนเหนือของประเทศนอรเ์วย์ ฟินแลนด์ สวีเดน และรัสเซีย ชนพื้นเมืองกลุ่มนี้อาศัยอยู่ที่นี่มานาน ก่อนจะมีการกําหนดเขตแดนของประเทศต่างๆ โดยทั่วไปแล้วชนพื้นเมืองจะมีวัฒนธรรมของตนเอง ซึ่งต่างจากวัฒนธรรมในประเทศที่พวกเขาอาศัยอยู่ มีชนพื้นเมืองมากมายทั่วโลก ตัวอย่างเช่น ชาวเคิร์ด เป็นคนพื้นเมืองที่อาศัยอยู่ในประเทศอิหร่าน อิรัก ซีเรีย และตุรกี

การแข่งวิ่งกวางเรนเดียร์  

การแข่งวิ่งกวางเรนเดียร์เป็นกีฬาที่นิยมของชาวซามีที่มีกวางเรนเดียร์ ในบางการแข่งขัน กวางเรนเดียร์จะถูกผูกด้วยเชือก แล้วลากนักกีฬาที่สวมสกีที่เท้า นอกจากนั้นยังมีการแข่งขันกีฬาอย่างอื่น ที่นักกีฬาจะนั่งบนแคร่ ซึ่งผูกและลากด้วยกวางเรนเดียร์ 

กวางเรนเดียร์ที่วิ่งเร็วที่สุด สามารถวิ่งด้วยความเร็วถึง 60 กิโลเมตรต่อชั่วโมง การแข่งขันชิงแชมป์กีฬาเหล่านี้ จัดขึ้นทั้งในระดับชาติ และระดับกลุ่มประเทศทางตอนเหนือ

En person kledd i vinterklær løper på snødekt vidde mens de holder i to reinsdyr som trekker avgårde i sele. Landskapet er åpent og vinterpreget, med skog i horisonten under en klar blå himmel.
การแข่งวิ่งกวางเรนเดียร์

วันชาติซามี

วันชาติซามีตรงกับวันที่ 6 กุมภาพันธ์ เป็นวันชาติร่วมกันของชาวซามีจากประเทศนอร์เวย์ สวีเดน ฟินแลนด์ และรัสเซีย วันชาติจัดขึ้นเพื่อเฉลิมฉลอง ระลึกถึงการประชุมแห่งชาติซามีครั้งแรก ที่ได้จัดขึ้นเมื่อวันที่ 6 กุมภาพันธ์ ค.ศ.1917 ที่เมืองทรอนด์ไฮม ซึ่งเป็นวันที่ชาวซามีจากประเทศนอรเ์วย์และสวีเดนได้ประชุมกันเป็นครั้งแรก เพื่อประสานงานกันในเรื่องต่างๆที่เกี่ยวข้องกับชาวซามี

วันชาติของชาวซามีเป็นวันประดับธงชาติอย่างเป็นทางการของประเทศนอร์เวย์ ในวันนี้จะประดับด้วยธงชาตินอรเ์วย์และธงชาติซามี ซึ่งมีการเฉลิมฉลองตามเมืองต่างๆในนอร์เวย์ ในเมืองทรูมเซอจะจัดงานฉลองตลอดหนึ่งสัปดาห์ โดยจัดกิจกรรมต่างๆ เช่น คอนเสิร์ต และการแข่งขันวิ่งกวางเรนเดียร์ เพลงชาติซามี มีชื่อว่า Sámi soga lávlla ( ซามี ซูกา ลาฟลา) ซึ่งแปลว่าเพลงของชาวซามี

เราจะกล่าวคำว่า «Lihku beivviin!» (ลีห์ คู ไบฟ วีอีน) ในวันชาติ ซึ่งแปลว่า «สุขสันต์วันชาติ»

ธงชาติซามี

Fotografi av det samiske flagget i fargene rødt, blått, gult og grønt
ธงชาติซามีเป็นธงเดียวกันของชาวซามีทุกคนในประเทศนอร์เวย์ สวีเดน ฟินแลนด์ และรัสเซีย

รูปแบบของธงนั้นได้แรงบันดาลใจมาจากวรรณกรรมพื้นเมืองของชาวซามี และเปรียบชาวซามีเป็นเสมือนบุตรและธิดาของพระอาทิตย์ วงกลมในธงชาติเป็นสัญลักษณ์ดวงอาทิตย์และดวงจันทร์  รัฐสภาซามีเป็นผู้กำหนดการประดับธงชาติของชาวซามี

ภาษาซามี

ภาษาซามีไม่ใช่ภาษาเดียว แต่เป็นกลุ่มภาษาที่ประกอบด้วยภาษาต่างๆสิบเอ็ดภาษา ภาษาซามีเป็นภาษาในตระกลูเดียวกันกับภาษาฟินแลนด์ ภาษาเอสโตเนีย และภาษาฮังการี ซามีเหนือเป็นกลุ่มภาษาที่ใช้กันมากที่สุด ภาษาซามีเหนือใช้พูดกันทั้งในประเทศนอร์เวย์ สวีเดน และฟินแลนด์ ส่วนภาษาซามีใต้ เป็นภาษาที่หลายๆครอบครัวเลิกใช้กันแล้ว แต่ภาษาลูเลซามีเป็นภาษาที่ใช้กันมากกว่า เด็กๆส่วนใหญ่ใช้ภาษานี้ทั้งที่บ้านและที่โรงเรียน Bures (ออกเสียงว่า บูเรส) เป็นภาษาซามีเหนือ แปลว่าสวัสดี Lavvo (ลาฟวู) และ pulk (พูลค์) เป็นคำภาษาซามีที่ใช้กันในภาษานอร์เวย์

Et tradisjonelt samisk telt av trestokker og lerret står på en åpen, gruslagt slette ved et stille fjellvann. Ved siden av ligger et uferdig eller tomt treteltstativ. Landskapet rundt består av avrundede, steinete fjell som speiler seg i vannet i det varme lyset fra kveldssolen.
Lavvo คือ เต็นท์แบบดั้งเดิมของชาวซามี

Det er mulig å skrive ut eller bruke innhold fra dette innlegget på flere måter.

Legg merke til at innhold kan være ulikt lisensiert.

Regler for bruk av teksten 

Denne teksten har lisensen CC BY-NC 4.0. Denne lisensen gir deg rett til å dele og bruke dette innholdet på visse vilkår:

  • Du må alltid oppgi hvem som har laget innholdet.
  • Du kan bare dele innholdet med samme lisens som det opprinnelige innholdet.
  • Du kan ikke benytte materialet til kommersielle formål.

Regler for bruk av bilder i teksten

Bildene i denne teksten kan ha ulike linsenser. Les mer om hvert bilde.

  1. Kart som viser at sameland strekker seg i Norge, Sverige, Finland og rRusslandAdobeStock_511982511-1024x1024.jpeg — Bilde av Peter Hermes Furian. Standardlisens-stock.adobe.com 
  2. En person kledd i vinterklær løper på snødekt vidde mens de holder i to reinsdyr som trekker avgårde i sele. Landskapet er åpent og vinterpreget, med skog i horisonten under en klar blå himmel.AdobeStock_80387718-1024x683.jpeg — Bilde av Mikhail Trifonov Standardlisens-stock.adobe.com
  3. Fotografi av det samiske flagget i fargene rødt, blått, gult og grøntAdobeStock_135131793-1024x559.jpeg — Bilde av Argus. Standardlisens-stock.adobe.com
  4. Et tradisjonelt samisk telt av trestokker og lerret står på en åpen, gruslagt slette ved et stille fjellvann. Ved siden av ligger et uferdig eller tomt treteltstativ. Landskapet rundt består av avrundede, steinete fjell som speiler seg i vannet i det varme lyset fra kveldssolen.AdobeStock_72456022-1024x768.jpeg — Bilde av Amaud. Standardlisens-stock.adobe.com

Regler for bruk av lydfiler i innlegget

Denne teksten har lisensen CC BY-NC 4.0. Denne lisensen gir deg rett til å dele og bruke dette innholdet på visse vilkår:

  • Du må alltid oppgi hvem som har laget innholdet.
  • Du kan bare dele innholdet med samme lisens som det opprinnelige innholdet.
  • Du kan ikke benytte materialet til kommersielle formål.