La frøet spire! // Tegul sėkla dygsta!

Illustrasjon av en solsikke med rot, stengel, blader og gule blomster

Tegul sėkla dygsta!

La frøet spire!

forrige
neste
Illustrasjon av et forstørrelsesglass og solsikkefrø

Šioje knygoje sužinosi daugiau apie sėklas.

Sužinosi, kas yra sėkla ir kas vyksta, kai ji pradeda augti.

Prieš skaitant knygą, verta apžiūrėti sėklas ir jas patyrinėti.

Tyrinėk

  • Kokias sėklas esi matęs (-čiusi)?
  • Kur buvo tos sėklos? Viduje ar išorėje?
  • Kodėl, tavo manymu, sėklos atrodo skirtingai?

I denne boka lærer du om frø.

Du får vite hva et frø er, og hva som skjer når frøet begynner å vokse.

Før du leser boka, er det lurt å se på frø og utforske dem.

Utforsk 

  • Hvilke frø har du sett?
  • Hvor var frøene? Var de inne eller ute?  
  • Hvorfor tror du frø ser forskjellige ut?
forrige
neste
Illustrasjon av et brød med frø, et halv eple med frø, et jordbær med frø og en fugl som sitter på en fuglemater og spiser frø

Sėklų galime rasti daugelyje vietų. Jos yra gamtos dalis.

Sėklų gali būti ir mūsų valgomame maiste. Daugelis valgo duoną su sėklomis.

Braškių sėklos yra išorėje, o obuolio sėklos yra jo viduje.

Tiek žmonės, tiek gyvūnai valgo sėklas, nes jose yra daug maistinių medžiagų.

Vi kan finne frø mange steder. Frøene kommer fra naturen.

Det kan være frø i maten vi spiser. Mange spiser brød med frø.

På jordbæret sitter frøene utenpå, og i eplet ligger frøene inni.

Både mennesker og dyr spiser frø fordi de inneholder mye næring.

forrige
neste
Illustrasjon av forskjellige typer frø med ulik form

Sėklos būna įvairių formų.

Žirniai yra apvalūs, o moliūgų sėklos yra plokščios.

Kai kurios sėklos gali būti lenktos arba pailgos.

Kiaulpienės sėkla yra ypatingos formos.

Dėl to ją gali nešti vėjas.

Frø kan ha forskjellige former.

Erter er runde, og gresskarfrø er flate.

Noen frø kan være krokete eller lange.

Frøet til en løvetann har en spesiell form.

Det gjør at frøet kan fly i lufta.

forrige
neste
Illustrasjon av et frø som ligger under jorda med grønt gress over

Kas yra sėkla? Sėklą sudaro luobelė, gemalas ir maisto medžiagos.

Luobelė saugo gemalą.

Dygdamas gemalas naudoja sukauptas maisto medžiagas.

Sėkla yra naujo augalo pradžia.

Hva er et frø? Frøet består av et skall, en kime og næring.

Skallet beskytter kimen. Kimen bruker næringen for å spire.

Frøet er starten på en ny plante.

forrige
neste
Illustrasjon av et frø som ligger i jorda, en vannkanne med vann som helles over frøet, en sol og vind som blåser

Sėklą mes sėjame į žemę. Kad sėkla sudygtų, jai reikia vandens, tinkamos temperatūros ir oro.

Vanduo sudrėkina sėklą. Tuomet sėkla išbrinksta, o jos luobelė suminkštėja.

Kai luobelė suminkštėja, gemalas gali prasiskverbti į išorę. Tuomet sėkla sudygsta.

Iš sėklos gali išaugti gėlė, vaisius, daržovė ar kitas augalas.

Vi kan så frø i jord. Frø trenger vann, riktig temperatur og luft for å spire. 

Vannet gjør frøet fuktig. Da sveller frøet, og skallet blir mykere.

Når skallet er blitt mykt, kan kimen komme ut av skallet. Frøet spirer.

Frøet kan bli til en blomst, en frukt, en grønnsak eller en annen plante.

forrige
neste
illustrasjon av rot, stengel og blader som vokser

Pirmoji iš sėklos išauganti dalis yra šaknis.

Šaknis auga žemyn, į dirvą. Ji siurbia vandenį.

Šaknis taip pat tvirtai laiko augalą dirvoje.

Kai augalas išauga virš žemės, jam auga stiebas ir lapai.

Stiebas pakelia lapus į šviesą. Lapai, naudodami saulės šviesą, gamina augalui maisto medžiagas.

Den første delen som kommer ut av frøet er rota. 

Rota vokser ned i jorda. Rota suger til seg vann. 

Den holder planten fast i jorda. 

Når planten kommer opp av jorda, får den stengel og blad. 

Stengelen løfter bladene opp mot lyset. Bladene på planten lager næring med hjelp fra sollyset. 

forrige
neste
Illustrasjon av en solsikke med rot, stengel, blader og gule blomster

Kai kurios sėklos sudygsta greitai. Kitos gali laukti daugelį metų, kol pradės dygti.

Kai kurios sėklos gali sudygti ir be šviesos.

Kai sėkla sudygsta, pradeda augti naujas augalas.

Taip sėklos auga ir tampa augalais.

Pagalvok ir pasikalbėk:

Kokia yra šaknies, stiebo ir lapų paskirtis?

Noen frø spirer fort. Andre frø venter i mange år før de begynner å spire.

Noen frø kan spire uten lys.

Når frøet spirer, begynner en ny plante å vokse.

Det er slik frø vokser og blir til planter.

Tenk og snakk:
Hva er oppgaven til rota, stengelen og bladene?

forrige
neste

La frøet spire! // Tegul sėkla dygsta!

Illustrasjoner: Mari Helén Holum

Oversettelse til litauisk og norsk bokmål: Airida Račytė

Korrektur og lyd på litauisk og norsk bokmål: Nijolė Hilmarsson

Copyright © 2026 · NAFO

Lisensiert under en CC BY-NC-ND 4.0 Navngivelse-IkkeKommersiell-IngenBearbeidelser 4.0 Internasjonal lisens.

Illustrasjon av et frø som ligger i jorda, en vannkanne med vann som helles over frøet, en sol og vind som blåser
Illustrasjon av en solsikke med rot, stengel, blader og gule blomster

Du finner flere flerspråklige faktabøker gratis på morsmål.no morsmal logo
Der finner du også tilleggsressurser og lydstøtte til faktabøkene.

Copyright © 2026 · NAFO

Lisensiert under en CC BY-NC-ND 4.0 Navngivelse-IkkeKommersiell-IngenBearbeidelser 4.0 Internasjonal lisens.

Det er mulig å skrive ut eller bruke innhold fra dette innlegget på flere måter.

Legg merke til at innhold kan være ulikt lisensiert.

Regler for bruk av teksten 

Denne teksten har lisensen CC BY-NC-SA 4.0. Denne lisensen gir deg rett til å dele og bruke dette innholdet på visse vilkår:

  • Du må alltid oppgi hvem som har laget innholdet.
  • Du kan bare dele innholdet med samme lisens som det opprinnelige innholdet.
  • Du kan ikke benytte materialet til kommersielle formål.

Regler for bruk av bilder i teksten

Bildene i denne teksten kan ha ulike lisenser. Les mer om hvert bilde.

  1. Illustrasjon av en solsikke med rot, stengel, blader og gule blomsterFroet-forside-ny-2-724x1024.jpg — Illustrasjon av solsikker fra frø til blomst, illustrert av Mari Helén Holum CC BY-NC-SA 4.0
  2. Illustrasjon av et forstørrelsesglass og solsikkefrøFroet-side-1-forstorrelsesglass-724x1024.jpg — Frø under forstørrelsesglass illustrert av Mari Helén Holum CC BY-NC-SA 4.0
  3. Illustrasjon av et brød med frø, et halv eple med frø, et jordbær med frø og en fugl som sitter på en fuglemater og spiser frøFroet-side-2-m.-jordbaer-724x1024.jpg — Vi kan finne frø mange steder, illustrert av Mari Helén Holum CC BY-NC-SA 4.0
  4. Illustrasjon av forskjellige typer frø med ulik formFroet-side-3-724x1024.jpg — Forskjellige frø kan ha ulik form, Illustrert av Mari Helén Holum CC BY-NC-SA 4.0
  5. Illustrasjon av et frø som ligger under jorda med grønt gress overFroet-Side-4-724x1024.jpg — Et frø er starten på ei ny plante, illustrert av Mari Helén Holum CC BY-NC-SA 4.0
  6. Illustrasjon av et frø som ligger i jorda, en vannkanne med vann som helles over frøet, en sol og vind som blåserFroet-side-5-2-724x1024.jpg — Frøet trenger vann, riktig temperatur og luft for å spire, illustrert av Mari Helén Holum CC BY-NC-SA 4.0
  7. illustrasjon av rot, stengel og blader som vokserFroet-side-6-2-724x1024.jpg — illustrasjon av plantedelene, illustrert av Mari Helén Holum CC BY-NC-SA 4.0
  8. Illustrasjon av en solsikke med rot, stengel, blader og gule blomsterFroet-side-7-1-724x1024.jpg — Frøet har blitt til en solsikke, illustrert av Mari Helén Holum CC BY-NC-SA 4.0
  9. Hvitt felt der det står Oslomet og NAFOhjemmesidelogo-hvit-bakgrunn-01-1.png — kilde: NAFO CC BY-NC 4.0

Regler for bruk av lydfiler i innlegget

Denne teksten har lisensen CC BY-NC-SA 4.0. Denne lisensen gir deg rett til å dele og bruke dette innholdet på visse vilkår:

  • Du må alltid oppgi hvem som har laget innholdet.
  • Du kan bare dele innholdet med samme lisens som det opprinnelige innholdet.
  • Du kan ikke benytte materialet til kommersielle formål.

Lær mer