La frøet spire!// Acha mbegu iote

Kwenye kitabu hiki utajifunza kuhusu mbegu.

Utajua mbegu ni nini, na nini kinatokea pale mbegu inapoanza kuchipua au kukua.

Kabla hujaanza kusoma kitabu ni jambo zuri ukiwa na mbegu, uiangalie na kuichunguza.

Chunguza

• Ni aina gani za mbegu ulizowahi kuona?
• Mbegu zilikuwa wapi? zilikua ndani au nje?
• Ni kwa nini unafikiria mbegu zinaonekana kuwa tofauti?

Tunaweza kupata mbegu kutoka sehemu mbalimbali. Mbegu zinatoka kwenye sehemu au nafasi za asilia.

Mbegu inaweza kutokea kwenye chakula tunachokula. Wengi wanakula mkate uliotengenezwa kwa kuwekwa mbegu.

Kwenye tunda la strawberry (jordbær) mbegu zake zipo katika sehemu ya nafasi ya nje ya tunda, kwenye tunda la tufaa au apple mbegu zipo ndani yake.

Binadamu na wanyama wote wanakula mbegu kwa sababu zipo na virutubisho vya lishe ya Chakula bora.

Mbegu zinaweza kuwa na maumbo mbalimbali.

Mbegu ya njegere ni ya mviringo na mbegu ya boga iko nyembamba na bapa.

Mbegu nyingine zinaweza kuwa zimejikunjakunja au zipo ndefu.

Mbegu ya ua linaloitwa dandelion (løvetann) lina rangi ya njano na unaweza kulipuliza, liko na umbo la pekee sana.

hii inafanya mbegu kuweza kuruka hewani.

Mbegu ni nini? Mbegu ipo na ganda kwa nje, kiini cha mmea (kiinitete) na lishe ya chakula.

Ganda la mbegu la nnje linalinda kiini cha mmea au kitoto cha mmea. Kiini cha mmea wa mbegu kilichopo ndani ya mbegu kinatumia chakula ili kiweze kuota.

Mbegu ni mwanzo wa mmea mpya.

Tunaweza kupanda mbegu kwenye udongo. Mbegu inahitaji maji, hali ya joto sahihi na hewa ili iweze kuchipua au kuota.

Maji yanafanya mbegu kuwa na unyevuunyevu (kulowana). Mbegu inakuwa kubwa na ganda au ngozi ya nnje inakuwa laini.

Ganda linavyokuwa laini, kitoto cha mmea kinaweza kutoka nje: Mbegu inaanza kuchipua na kuota.

Mbegu inaweza kuota na kuwa ua, tunda, mboga au mmea mwingine wowote.

Kitu cha kwanza kinachotoka kwenye mbegu ni mizizi.

Mizizi inaota chini ndani ya udongo. Mizizi inanyonya maji.

Mizizi inaishikilia mmea.

Wakati mmea unatoka juu ya udongo, unakuwa na shina (katikati ya mmea) na majani.

Shina linanyanyua mmea na majani juu kuelekea ulipo mwanga.

Majani kwenye mmea yanatengeneza chakula kwa kusaidiwa na mwanga wa jua.

Mbegu nyingine zinaota haraka. Mbegu nyingine zinasubiri miaka mingi kabla ya kuanza kuota.

Mbegu nyingine zinaweza kuota bila ya kupata mwanga.

Mbegu inapoota, inakuwa mmea mpya unaanza kuota.

Na hivi ndivyo mbegu inakuwa na kuwa mmea.