Spotify
ยุงมาถึงซัปมีได้อย่างไร
HVORDAN MYGGEN KOM TIL SÁPMI
กาลครั้งหนึ่งนานมาแล้ว ไกลออกไปทางเหนือสุดในซัปมี ดินแดนชนพื้นเมืองชาวซามี ยังมีหลายครอบครัวอาศัยอยู่ในซีดา (siida) ซึ่งเป็นหมู่บ้านเล็กๆ ที่นี่มีหญิงชราคนหนึ่งชื่ออัห์คกา (Áhkká) อาศัยอยู่ อัห์คกาเป็นหญิงชรารูปร่างเล็ก เธอคล่องแคล่ว ว่องไว และขยันขันแข็ง เธออาศัยอยู่ในกระท่อมดินกับครอบครัว และสุนัขที่เด็กๆชอบเล่นด้วยตัวหนึ่ง ชื่อรันเน่ (Ránne) กระท่อมตั้งอยู่ริมแม่น้ำที่ครอบครัวไปตักน้ำและตกปลาเป็นประจำ
For lenge siden, langt mot nord, i Sápmi, bodde det flere familier sammen i en siida, en liten landsby. I siidaen bodde det en Áhkká, en gammel kone. Áhkká var liten, rask og driftig. Hun bodde i en jordgamme sammen med familien sin og hunden Ránne, som barna elsket å leke med. Gammen lå ved siden av en elv, der familien hentet vann og fisket.
วันหนึ่งขณะที่อัห์คกายืนอยู่ริ่มฝั่งแม่น้ำเพื่อจะตักน้ำ ท้องฟ้าก็เปิดออก ทันใดนั้นผู้สร้างโลกได้ปรากฏขึ้นและลงมาหาเธอ
ผู้สร้างโลกเพิ่งสร้างยุงขึ้นมา และได้นำฝูงยุงนี้ใส่กระสอบ ผูกปมอย่างแน่นถึงสองครั้ง ท่านได้มอบกระสอบใบนี้ให้อัห์คกา โดยกำชับเธอว่า ให้เธอดูแลกระสอบนี้อย่างดี แต่ท่านไม่ได้บอกว่าในกระสอบใบนี้มีอะไรอยู่
อัห์คการู้สึกขอบคุณท่าน ที่ให้ความไว้วางใจ และได้น้อมรับกระสอบใบนั้นไว้ เธอได้ให้สัญญากับท่านว่า จะดูแลมันเป็นอย่างดี จะไม่เปิดกระสอบ และก็จะไม่ให้กระสอบนี้แก่ใครด้วย
En dag da Áhkká var nede ved elven for å hente vann, åpnet himmelen seg, og jordens skaper kom ned til henne.
Jordens skaper hadde nettopp skapt myggen og puttet hele myggsvermen i en sekk og knytt den stramt igjen med dobbeltknute. Han ga sekken til Áhkká, uten å fortelle henne hva som var inni den, og ba henne om å passe godt på den.
Áhkká takket for tilliten og tok imot sekken. Hun lovet at hun aldri skulle åpne den eller gi den til noen andre.
อัห์คกานำกระสอบกลับไปยังกระท่อมของเธอ และดูแลมันเป็นอย่างดี ไม่ให้ทั้งเด็กและสุนัขเข้าใกล้เลย ด้วยเหตุนี้เธอจึงนำกระสอบนั้นติดตัวไปทุกหนทุกแห่ง เธอเอามันออกไปด้วยเวลาทำงานและตอนเธอนอน เธอนำกระสอบนั้นมาหนุนศรีษะแทนหมอน แต่เธอได้ยินเสียงบางอย่างดังหึ่งๆ มาจากในจากกระสอบนั้นอยู่ตลอดเวลา
Áhkká tok med seg sekken til gammen og passet godt på den slik at verken barna eller hunden fikk tak i den. Derfor hadde hun den med seg overalt. Hun tok den med seg ut når hun skulle jobbe, og når hun skulle sove, la hun den under hodet og brukte den som hodepute. Men hele tiden kunne hun høre at noe i sekken summet og laget lyder.
อัห์คกาอยากรู้เหลือเกินว่าเสียงหึ่งๆในกระสอบคืออะไร และเธออยากแอบเปิดดูสักนิด แต่เธอยังจดจำสัญญาที่เธอได้ให้ไว้ ว่าจะไม่เปิดมันเด็ดขาด
ฝูงยุงยังคงมีชีวิต และบินอื้ออึงอยู่ในกระสอบทั้งวันทั้งคืน ทำให้อัห์คกา รู้สึกเอือมระอามากๆกับเสียงหึ่งนั้น
-ได้โปรดเถิดหยุดส่งเสียงได้แล้ว ฉู่ว เธอส่งเสียงด้วยความหงุดหงิดกับเสียงจากกระสอบนั่น พวกยุงไม่ได้ถูกสร้างมาเพื่อให้อยู่ในที่กักขัง พวกมันยังคงบินไปมาพร้อมเสียงหึ่งๆตลอดทั้งวันทั้งคืน ไม่มีวันสงบเลย
Áhkká var veldig nysgjerrig på hva som summet i sekken. Hun ville gjerne kikke, men husket at hun hadde lovet å ikke åpne den.
Myggen holdt liv og røre i sekken døgnet rundt, og Áhkká ble stadig mer lei av summinga.
– Vær så snill, vær stille, hysjet hun på sekken. Men myggen var ikke skapt for et liv i fangenskap. De fortsatte å summe og svirre natt og dag. Det var aldri fred å få.
ในที่สุดเธอก็ทนไม่ไหวอีกต่อไป อัห์คกาต้องการรู้ว่า มันเป็นอะไรกันแน่ที่ส่งเสียงอยู่ในกระสอบนั่น
-มันก็น่าถูกต้องและสมเหตุสมผลที่จะรู้ว่าของที่ฉันเฝ้าดูแลอยู่คืออะไร อัห์คกาคิด ดังนั้นเธอจึงตัดสินใจแก้มัดเชือกที่ผูกปากกระสอบอย่างระมัดระวัง เพื่อจะได้แง้มดูว่าข้างในนั้นมีอะไรอยู่.
Til slutt holdt hun ikke ut lenger, hun måtte finne ut hva som lagde lydene i sekken.
– Det ville vel være både rett og rimelig å få vite hva jeg egentlig passer på, tenkte Áhkká. Hun løsnet forsiktig på snora rundt sekken, slik at hun kunne se hva som var inni den.
ก่อนที่เธอจะรู้ตัว พวกยุงก็บินทะลักออกมาจากกระสอบ ยุงบินแตกกระจายไปทุกทิศทุกทาง และไปกัดทั้งคนและสัตว์
อัห์คกาตกใจอย่างมาก เธอได้แต่วิ่งตามยุงพวกนั้น และพยายามจับพวกมันใส่กระสอบอีกครั้ง แต่ก็หมดหวัง เพราะยุงพวกนั้นมีมากเกินไป และก็ตัวเล็กมากด้วย
ฝูงยุงเป็นอิสระแล้ว!
Før hun visste ordet av det, fløy det mygg ut av sekken. Myggen svermet til alle kanter og stakk både mennesker og dyr!
Áhkká ble helt forskrekket! Hun løp etter myggen og prøvde å fange dem i sekken igjen, men det var helt umulig, fordi de var så veldig mange og så bittesmå.
Myggen var fri!
เมื่อครั้งที่ผู้สร้างโลกได้ขอให้ อัห์คกา ดูแลกระสอบ ท่านรู้อยู่แล้ว อีกไม่นาน นางคงจะทนไม่ไหว และปล่อยฝูงยุงออกมาเป็นอิสระ
แม้ว่ายุงจะสร้างความรำคาญ ให้กับมนุษย์และสัตว์ก็ตาม แต่มันก็มีประโยชน์ ยุงเป็นอาหารสำคัญของนกและปลา และยุงยังช่วยดอกไม้และพืชพรรณต่างๆในการแพร่กระจายพันธุ์
ยุงยังเป็นบีกา (biigá) หรือผู้ช่วยแสนดีของชาวซามีอีกด้วย พวกมันช่วยรวมฝูงกวางเรนเดียร์ โดยต้อนให้กวางเรนเดียร์เดินขึ้นไปบนภูเขาสูง
Den gangen da jordens skaper ba Áhkká om å passe på sekken, skjønte han at hun fort ville bli lei og slippe myggen fri.
Selv om mygg kan være plagsomme for mennesker og dyr, er de også nyttige. For fugl og fisk er mygg nødvendig mat, og myggen hjelper blomster og andre vekster med å spre seg.
Myggen er også samenes biigá, samenes gode hjelper. De hjelper til med å samle reinflokken ved å jage reinsdyrene til høyfjellet.
นับตั้งแต่วันที่อัห์คกาเปิดกระสอบและปล่อยฝูงยุงออกมา ยุงก็กลับมาที่ซัปมีทุกๆปีในฤดูร้อน
กล่าวกันมาว่ายุงจะกลับมาทุกๆปีก่อนวัน Sankthans หรือเทศกาลกลางฤดูร้อน เสมอ วันนี้เป็นวันที่พระอาทิตย์ส่องแสงอยู่บนท้องฟ้ายาวนานที่สุด
และนั่นคือที่มาของเรื่องราวเกี่ยวกับยุงที่ ซัปมี
Helt siden den gangen Áhkká åpnet sekken, og myggen kom seg ut, har myggen kommet tilbake til Sápmi hver eneste sommer.
Det sies at myggen alltid kommer tilbake innen Sankthans, om den så må ta staver til hjelp for å komme frem.
Og slik gikk det til at myggen kom til Sápmi!
Hvordan myggen kom til Sápmi//ยุงมาถึงซัปมีได้อย่างไร
Illustrasjoner: Gunnlaug Ballovarre
Forsidedesign: Mari Helén Holum
Utgitt av Nasjonalt senter for samisk i opplæringa og Nasjonalt senter for flerkulturell opplæring
Den samiske fortellertradisjonen har blitt tatt vare på gjennom muntlig overlevering i flere generasjoner. Denne versjonen av fortellingen er en gjendiktning av et tradisjonelt samisk eventyr. Enkelte ord i denne fortellingen er på nordsamisk.
Oversettelse til thai og norsk bokmål: Usanee Olsen
Korrektur og lyd på thai og norsk bokmål: Monthipa Silo Gauslaa
ISBN:
Copyright © 2026 · Nasjonalt senter for samisk i opplæringa · Nasjonalt senter for flerkulturell opplæring
Lisensiert under en CC BY-NC-ND 4.0 Navngivelse-IkkeKommersiell-IngenBearbeidelser 4.0 Internasjonal lisens.
Du finner flere flerspråklige fortellinger gratis på morsmål.no/fortellinger
Der finner du også tilleggsressurser og lydstøtte til fortellingene.
Copyright © 2026
Nasjonalt senter for samisk i opplæringa
Nasjonalt senter for flerkulturell opplæring
Lisensiert under en CC BY-NC-ND 4.0 Navngivelse-IkkeKommersiell-IngenBearbeidelser 4.0 Internasjonal lisens.
